ΑΠ_463_20.07.2026_ΠΕΓΔΥ_Υπόμνημα Διακομματική

Αθήνα, 20 Ιουλίου 2026

Αριθ. Πρωτ.: 463

ΠΡΟΣ:

Τα Μέλη της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ

για την ανασυγκρότηση του ΥΠΑΑΤ

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Σε συνέχεια της από 23/04/2026 συμμετοχής στις εργασίες της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα, η ΠΕΓΔΥ καταθέτει το παρόν υπόμνημα με στόχο να συμβάλουμε ώστε η προτεινόμενη μεταρρύθμιση για την αναδιοργάνωση του ΥπΑΑΤ να γίνει ορθά, με σεβασμό στους εργαζόμενους και με πραγματικό αποτέλεσμα για τη χώρα.

Η αλλαγή αυτή δεν είναι ένα απλό διοικητικό εγχείρημα. Είναι επιλογή για το εάν η χώρα θα αποκτήσει επιτέλους ένα σύγχρονο Υπουργείο και μια αγροτική πολιτική με πραγματική παρουσία στο πεδίο, ή εάν θα αναπαράγεται ο σημερινός λαβύρινθος δομών και κατακερματισμός αρμοδιοτήτων μέσα σε ένα νέο οργανόγραμμα. Στο πλαίσιο αυτό η ΠΕΓΔΥ προτείνει τα εξής:

1. Συνολική προσέγγιση μεταρρύθμισης

Η συνολική προσέγγιση της μεταρρύθμισης, μια εποικοδομητική πρόταση κατεύθυνσης – υπό σαφείς προϋποθέσεις – θα μπορούσε να είναι η ελεγκτική λειτουργία να συγκεντρωθεί και να θωρακιστεί στο ΥΠΑΑΤ, ως ενιαία εθνική ελεγκτική αρχή, ενώ το αναπτυξιακό και υποστηρικτικό σκέλος να παραμείνει και να ενισχυθεί στις Περιφέρειες.

Η διάκριση αυτή δεν είναι διοικητικός συμβιβασμός αλλά μια λειτουργική λογική. Ο έλεγχος απαιτεί ενιαία γραμμή ευθύνης, θεσμική ανεξαρτησία και εθνικό σχεδιασμό κινδύνου. Η ανάπτυξη απαιτεί εγγύτητα στο πεδίο, γνώση της τοπικής παραγωγής και άμεση σχέση με τον παραγωγό. Το κράτος γίνεται αποτελεσματικότερο όταν κάθε λειτουργία ασκείται εκεί όπου πραγματικά αποδίδει.

1. Η νέα αρχιτεκτονική του ΥΠΑΑΤ

Η κατεύθυνση της συγκρότησης ενός ενιαίου εθνικού μηχανισμού ελέγχου τροφίμων, στον οποίο να εντάσσονται σε κοινή επιχειρησιακή αρχιτεκτονική όλες οι ελεγκτικές δομές του ΥΠΑΑΤ, ο ΕΦΕΤ, οι υπηρεσίες του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και οι αντίστοιχες γεωπονικές υπηρεσίες των Περιφερειών, αποτελεί αναμφισβήτητη πραγματικότητα και βασικό στοιχείο του όποιου σχεδίου ανασυγκρότησης του ΥπΑΑΤ.

Στο πλαίσιο αυτό, και χωρίς να υπεισέλθουμε σε περισσότερες λεπτομέρειες υποβάλλεται η πρόταση ανασυγκρότησης των Γενικών Γραμματειών του ΥπΑΑΤ, με ενιαίες γραμμές ευθύνης και διακριτούς πολιτικούς στόχους, ως εξής:

Α. Γενική Γραμματεία Τροφίμων

Η συγκρότηση ενός ενιαίου εθνικού μηχανισμού επίσημων ελέγχων στον τομέα των τροφίμων, στον οποίο θα ενταχθούν σε κοινή επιχειρησιακή αρχιτεκτονική οι αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ, ο ΕΦΕΤ, οι ελεγκτικές λειτουργίες του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και οι αντίστοιχες περιφερειακές δομές είναι άμεσης προτεραιότητας. Στόχος είναι ο ενιαίος σχεδιασμός, τα κοινά πρωτόκολλα, η ταχεία διαχείριση περιστατικών απάτης και κρίσεων και σαφής λογοδοσία. Η χώρα δεν μπορεί να συνεχίσει να έχει πολλούς ελέγχους αλλά ένα ενιαίο σύστημα ελέγχου.

Β. Γενική Γραμματεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Ενωσιακών Πόρων

Ο ρόλος της Γεν. Γραμματείας θα είναι να συγκεντρώνει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των πολιτικών αγροτικής ανάπτυξης, των εγγειοβελτιωτικών υποδομών, της ζωικής και φυτικής παραγωγής, των γεωργικών εφαρμογών και των χρηματοδοτικών εργαλείων. Η αγροτική πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται στη διαχείριση φακέλων και πληρωμών · αλλά πρέπει να αποκτήσει ξανά παρουσία στο χωράφι, στη στάνη και στις αγροτικές υποδομές.

Γ. Γενική Γραμματεία Αγροτικής Πολιτικής, Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διεθνών Σχέσεων

Να έχει την ευθύνη του στρατηγικού σχεδιασμού, της νέας ΚΑΠ, της ευρωπαϊκής διαπραγμάτευσης, της διεθνούς εκπροσώπησης και της οριζόντιας αξιολόγησης των πολιτικών. Χωρίς ενιαίο στρατηγικό κέντρο, οι πόροι μετατρέπονται σε αυτοσκοπό και η χώρα αντιδρά στις εξελίξεις αντί να τις διαμορφώνει.

Δ. Γενική Γραμματεία Αλιείας

Να διασφαλίζει ενιαία πολιτική και διοικητική εκπροσώπηση για έναν τομέα με ιδιαίτερη οικονομική, περιβαλλοντική και ευρωπαϊκή βαρύτητα, ο οποίος δεν μπορεί να παραμένει διοικητικά αποσπασματικός.

• Ενίσχυση του ΥΠΑΑΤ για να ανταποκριθεί στην αποστολή του

Εδώ βρίσκεται το κρισιμότερο σημείο. Δεν έχει νόημα να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε μεταρρύθμιση σε ένα Υπουργείο που το ίδιο σήμερα – κατά γενική ομολογία – υπολειτουργεί. Για να σηκώσει το βάρος της πραγματικής αποστολής του, το ΥΠΑΑΤ χρειάζεται σοβαρή και άμεση ενίσχυση σε τρία επίπεδα:

• σε δομές: σύγχρονη οργάνωση, εργαστηριακή υποδομή και ουσιαστική επιχειρησιακή ικανότητα·
• σε προσωπικό: επαρκή στελέχωση, νομική κάλυψη των ελεγκτών για τις πράξεις τους στο πλαίσιο των καθηκόντων τους και μισθολογικό καθεστώς που να αντανακλά την ευθύνη τους·
• σε εξοπλισμό και εργαλεία: ψηφιακές υποδομές, διαλειτουργικότητα και δυνατότητα ανάλυσης κινδύνου, κατά το δυνατόν σε πραγματικό χρόνο.

Η λογική είναι ότι πρώτα θωρακίζουμε το ΥΠΑΑΤ, και μετά του αναθέτουμε την αποστολή.

1. Το προσωπικό δεν είναι αριθμός σε οργανόγραμμα

Καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να επιτύχει εις βάρος των ίδιων των εργαζομένων που καλούνται να την εφαρμόσουν. Στο πλαίσιο αυτό και εφόσον προκύψουν μεταβολές στην υπαγωγή Υπηρεσιών από τις Περιφέρειες στο ΥπΑΑΤ, ζητείται ρητά να κατοχυρωθεί το δικαίωμα κάθε υπαλλήλου να επιλέξει αν θα παραμείνει στην Περιφέρεια ή αν θα ενταχθεί στη νέα δομή του ΥΠΑΑΤ. Η επιλογή αυτή πρέπει να είναι πραγματική και ελεύθερη και να συνοδεύεται από πλήρη διασφάλιση των υπηρεσιακών, μισθολογικών και βαθμολογικών δικαιωμάτων, της υπηρεσιακής εξέλιξης και των οργανικών θέσεων.

Ένας εργαζόμενος που μετακινείται με τη θέλησή του και με ασφάλεια γίνεται ενεργός συντελεστής της μεταρρύθμισης. Ένας εργαζόμενος που μετακινείται υποχρεωτικά και με ανασφάλεια γίνεται εμπόδιό της.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Η ΠΕΓΔΥ δεν έρχεται ως τροχοπέδη, αλλά ως εταίρος μιας σοβαρής μεταρρύθμισης. Στηρίζουμε την επανίδρυση ενός σύγχρονου, αξιόπιστου και αποτελεσματικού αγροτικού κράτους, με ενιαία λειτουργία. Ζητούμε όμως αυτή η μεταρρύθμιση να στηριχθεί σε τρεις πυλώνες:

• στους ανθρώπους που θα την υλοποιήσουν,
• σε ένα ΥΠΑΑΤ που θα έχει πραγματικά τη δύναμη να τη σηκώσει, και
• σε μια δημοκρατική, επικαιροποιημένη απόφαση του κλάδου.

Για τον λόγο αυτό η παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου, επικαιροποιημένου και τεκμηριωμένου σχεδίου αναδιοργάνωσης, με σαφή περιγραφή των δομών, των αρμοδιοτήτων και των επιπτώσεων στους εργαζόμενους αποτελεί βασική προϋπόθεση για την όποια περαιτέρω στάση της ΠΕΓΔΥ.

Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι «ΥΠΑΑΤ ή Περιφέρειες». Το πραγματικό δίλημμα είναι αν η χώρα θα συνεχίσει με έναν κατακερματισμένο μηχανισμό, στον οποίο η ευθύνη διαχέεται, ή αν θα αποκτήσει μια σύγχρονη αγροτική διοίκηση με σαφή αποστολή, ισχυρές δομές και λογοδοσία.

Η ΠΕΓΔΥ δεν υπερασπίζεται ακινησία. Υπερασπίζεται μια μεταρρύθμιση σοβαρή, δημοκρατικά νομιμοποιημένη και επιχειρησιακά εφαρμόσιμη. Μια μεταρρύθμιση που θα προστατεύει τον καταναλωτή, θα στηρίζει τον παραγωγό, θα θωρακίζει τον ελεγκτή και θα αποκαθιστά την αξιοπιστία του κράτους.

Η Βουλή έχει την ευθύνη να απαιτήσει όχι άλλη μία διοικητική αναδιάταξη, αλλά την πραγματική επανίδρυση του αγροτικού κράτους: με ενιαίο έλεγχο, ισχυρό ΥΠΑΑΤ, αποτελεσματικές Περιφέρειες και σεβασμό στους ανθρώπους που καλούνται να υπηρετήσουν τη νέα δομή.

Στη νέα αυτή αρχιτεκτονική, ο γεωπόνος δεν είναι απλώς ένας υπάλληλος. Είναι ο επιστημονικός πυρήνας του αγροτικού κράτους. Χωρίς ισχυρές γεωπονικές υπηρεσίες, δεν υπάρχει ούτε αξιόπιστος έλεγχος ούτε ουσιαστική στήριξη της παραγωγής. Η επανίδρυση του ΥΠΑΑΤ περνά, αναγκαστικά, από την επαναθεμελίωση του ρόλου του γεωπόνου.